Hotline: 0888.500.500 hoặc 0868.500.500

Nghề dịch sách là gì? Có Nên Sống Nhờ Vào Nghề Dịch Sách?

06
10/2015

Người đăng: Hoa Đỗ

Với sự giao thoa của tri thức và văn minh nhân loại toàn thế giới, việc các tác phẩm được dịch ra thành nhiều bản với nhiều ngôn ngữ khác nhau quả là không hiếm gặp trên thị trường ngày nay. Tại Việt Nam, tỉ lệ các cuốn sách nước ngoài được dịch và bày bán hoàn toàn áp đảo tỉ lệ sách nội. Đơn giản là bởi những tác phẩm kinh điển trên thế giới hầu như đều là của nước ngoài và nền văn học của Việt Nam cũng chưa thể sánh kịp được quốc tế. Do đó, tốc độ gia tăng của sách dịch ngày càng nhanh, số lượng dịch giả Việt Nam cũng ngày càng nhiều. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, liệu dịch sách có thể được coi là một cái “nghề”? Và liệu dịch giả có thể chỉ sống nhờ vào việc dịch thuật sách?

Dịch sách là gì?

Như chúng ta vẫn biết, dịch thuật chính là việc truyền tải thông điệp từ một ngôn ngữ nguồn này sang một ngôn ngữ đích khác nhằm thực hiện những mục đích nhất định. Là một mảng nhỏ trong dịch thuật, dịch thuật sách là dịch vụ dịch thuật những ấn phẩm được xuất bản chính thức. Những loại sách hay ấn phẩm này có thể bao gồm nhiều thể loại như tiểu thuyết, báo, tạp chí hay những tập sách chuyên ngành và sách giáo khoa,...

Tuy nhiên, khi nhắc đến dịch thuật sách thì hầu hết mọi người sẽ nghĩ đến ngay việc dịch thuật các tác phẩm văn học, thay vì dịch thuật các tài liệu kỹ thuật chuyên ngành hay khoa học.

dịch sách.jpg

Dịch thuật sách

Dịch sách có thể được coi là loại hình dịch thuật khó và nhiều thách thức nhất bởi nó đòi hỏi không chỉ mức độ thông thạo ngôn ngữ cao, các kỹ năng chuyên môn, kỹ năng dịch thuật và kỹ năng viết lách như những loại hình dịch thuật thông thường khác mà hơn thế, sách là những tác phẩm do các tác gia, nhà văn, nhà thơ sáng tạo nên.

Do đó, một điều hiển nhiên chính là ngay cả những dịch thuật viên tài năng nhất cũng chưa chắc có thể hoàn thành tốt việc dịch thuật sách bởi bản dịch và bản gốc cần phải có sự đồng bộ tuyệt đối về trình độ sử dụng ngôn từ cũng như cách diễn đạt. Khi dịch sách sang một ngôn ngữ khác, phong cách viết của dịch giả cũng cần phải có sự phù hợp, tương đồng so với tác giả trong bản gốc.

Dịch giả cũng cần sở hữu kiến thức tốt về chủ đề liên quan đến tác phẩm cần dịch thuật cũng như khả năng cảm thụ và thấu hiểu tác phẩm gốc để có thể truyền tải được thông điệp của tác giả mà vẫn giữ nguyên vẹn phong cách diễn đạt trong tác phẩm gốc. Để làm được điều này, khả năng nhận thức văn chương và dành nhiều thời gian tìm tòi, nghiên cứu tác phẩm để có những hiểu biết sâu sắc và phù hợp trước khi bắt đầu tiến hành dịch là điều không thể bỏ qua.

Dịch sách bao gồm những tài liệu nào?

Thông thường, dịch sách được sử dụng cho các dạng tài liệu văn học. Văn học có nhiều thể loại khác nhau như tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, kịch bản, lý luận phê bình… Hằng năm, số lượng các đầu sách được xuất bản trên thế giới lên tới hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu.

Những tài liệu dịch sách

Sách để lưu hành và được rộng rãi bạn đọc đón nhận cần trải qua quá trình dịch thuật sách. Vậy cụ thể những loại tài liệu dịch sách là gì?

Hiện tại, dịch vụ dịch thuật sách được áp dụng cho các dạng tài liệu:

  • Các tác phẩm truyện ngắn, lý luận văn học.
  • Các tác phẩm truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ, văn…
  • Tài liệu sách từ các nguồn trong nước và nguồn từ thư viện các nước trên thế giới.
  • Tạp chí, ấn phẩm, báo văn học trong nước, văn học nước ngoài.
  • Video, clip phân tích, đánh giá, bình luận các tác phẩm văn học.
  • Tài liệu bản thảo các tác phẩm sách, báo, truyện, tiểu thuyết.
  • Dịch sách luận văn, nghiên cứu khoa học
  • Dịch thuật sách chuyên ngành

Ngôn ngữ dịch: dịch thuật sách Anh - Việt, dịch thuật sách tiếng Trung, Hàn, Nhật và nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới.

Nguyên tắc khi dịch thuật sách

Không giống các loại giấy tờ, tài liệu khác, sách chứa đựng những kiến thức về khoa học, đời sống văn hóa đặc trưng tại nơi mà tác giả sinh sống. Đôi khi, thông qua những trang sách, tác giả gửi gắm vào đó những thông điệp, tình cảm và ấn ý sâu xa. Nếu dịch thuật sách chỉ được thực hiện qua loa, hời hợt thì liệu những ý nghĩa cao đẹp được ẩn giấu trong các tác phẩm có được truyền tải đến người đọc. Và lúc này, người dịch sách được xem như chưa hoàn thành công việc của mình.

Vậy những tiêu chuẩn của dịch thuật viên sách báo,ấn phẩm là gì?

Am hiểu văn hóa

Một cuốn sách không chỉ mang đến tri thức. Qua đó, độc giả hiểu thêm văn hóa vùng miền, địa danh, quê hương của tác giá - nơi xuất bản cuốn sách đó. Đặc biệt là các cuốn sách lịch sử, những tài liệu tái hiện lại sự kiện văn hóa - xã hội có thật trong quá khứ. Mỗi sự kiện đều có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành nên lối sống thời nay.

Vì lý do đó, dù là thể loại sách nào, người dịch sách cũng phải am hiểu về văn hóa nơi xuất bản cuốn sách đó.

Khả năng đọc hiểu

Nếu như những kiến thức về quê hương của cuốn sách được xem là tiền đề của người dịch. Thì khả năng đọc hiểu của họ chính là cơ sở giúp đánh giá kỹ năng dịch sách. Dịch sách bao gồm nhiều tài liệu thuộc nhiều thể loại khác nhau. Đó có thể là một văn bản khoa học hoặc là một câu chuyện giả tưởng. Đôi khi, trong tác phẩm xuất hiện những phép ẩn dụ, nói giảm nói tránh. Hay thậm chí nhiều thể loại còn sử dụng các "tiếng lóng" trong tác phẩm.

Mặt khác, dịch thuật viên sách là người đầu tiên tiếp xúc với bản thảo. Là người nắm trong tay bản gốc của sách trước khi nó đên tay bạn đọc nước mình. Lúc này, khả năng đọc hiểu của họ quyết định 70% giá trị thành công của một cuốn sách.

Trình độ dịch

Cùng với khả năng đọc hiểu là trình độ dịch. Muốn truyền tải một câu chuyện đúng với nội dung mà tác giả muốn gửi gắm vào đó, đòi hỏi bản dịch phải xác thực và đảm bảo truyền tải hết thông điệp sao cho người đọc hiểu đúng bản chất.

Trình độ người dịch quyết định độ chính xác của sách

Sẽ thật là buồn khi một câu truyện cười từ tiếng nước ngoài được dịch ra tiếng việt nhưng không thấy ai buồn cười và không hiểu cười vì cái gì, chỗ nào… Đó là trình độ dịch, kỹ năng và kiến thức lý thuyết về dịch không vững. Ngôn ngữ nguồn và mục tiêu chưa được hiểu sâu xét về văn hóa, phong tục, lối sống … cho nên vẫn thấy xa lạ với bản thân câu chuyện hay bài viết đó nên không thấy buồn cười.

Khả năng diễn đạt

Dịch sách là công việc chuyển đổi ngôn ngữ của một cuốn sách. Bản dịch được viết lại bởi dịch thuật viên. Vì vậy khả năng diễn đạt của họ là vô cùng quan trọng. Phải đảm bảo bản dịch chân thực, sát nghĩa với sách gốc. Tuyệt đối không để suy nghĩ cá nhân làm sai lệch dụng ý mà tác giả muốn truyền đạt.

Chênh vênh nghề dịch sách

Thời gian gần đây, cộng đồng mạng liên tục sôi sục với những “thảm họa dịch sách” bóp méo nguyên tác của tác giả. Điều này khiến chúng ta phải suy nghĩ lại một cách sâu sắc về dịch sách.

Nhiều người trước giờ vẫn luôn coi dịch sách là một cái nghề. Cũng giống như việc dịch thuật các tài liệu khác nhưng dịch sách đòi hỏi sự thấu hiểu, cảm thụ tác phẩm và vốn ngôn từ, vốn văn chương phong phú. Dịch sách cũng cần nơi dịch giả sự chuyên nghiệp, không phải dịch thuật viên nào cũng có thể gắn bó được với công việc dịch sách.

Do đó, nếu nói đây là một cái nghề thì cũng chẳng có gì sai. Thế nhưng, cái nghề này lại quá chênh vênh và sẽ thật trớ trêu nếu dịch giả chỉ sống trọn vẹn với duy nhất nghề dịch sách.

“Thảm họa dịch sách” xuất hiện tràn lan

Tại Việt Nam, dịch giả khá nhiều, nhưng các tác phẩm sách dịch chỉ có thể được coi là sát nghĩa và đúng so với nguyên tác, chứ chưa có tác phẩm nào có thể được coi là tuyệt tác, là hay và truyền tải được trọn vẹn ý đồ của tác giả. Đây vốn đã là một yêu cầu quá cao cho các dịch giả.

Hơn thế, trong thời đại bùng nổ của công nghệ thông tin như hiện nay, việc phát hiện các lỗi dịch thuật, dù là từng chi tiết nhỏ cũng là điều khá dễ dàng, và cộng đồng mạng luôn đem ra bàn luận một cách gay gắt, tạo nên những làn sóng phê bình ồ ạt trên các trang báo mạng, các diễn đàn,... Các “thảm họa dịch sách” cũng vì thế mà trở nên nóng sốt hơn bao giờ hết.

Dư luận không bao giờ khiến những tin tức về sai sót này trở nên nguội bớt. Thay vì đó, hàng loạt những ngôn từ bình luận khiếm nhã, thiếu văn phong có thể làm cho dịch giả không sống yên ổn và lâm vào tình trạng stress nặng.

Một điều rõ ràng rằng, nếu bản dịch được người đọc đón nhận và thấy hay, thì điều người đọc nhớ đến chính là tác giả, họ tung hô tác giả và tác phẩm, chứ tuyệt nhiên không bao giờ nhớ đến công lao dịch giả. Nhưng một khi tác phẩm đó có đôi chút sai lầm ở đâu hay ngôn từ diễn đạt không hay, thì bao nhiêu luồng dư luận lại nhắm vào dịch giả, quy cho dịch giả làm “thủ phạm”.

“Bạc bẽo” nghề dịch sách

Nghề dịch sách khó khăn, đòi hỏi cao và nhiều áp lực như vậy, nhưng không vì thế mà người dịch được trả công xứng đáng. Nhiều dịch giả vẫn thường phàn nàn rằng mình được trả công quá thấp. Theo dịch giả Lê Quang, các bản dịch của anh thường được trả theo tỉ lệ 7% giá tiền in trên bìa sách nên thường tiền công cao nhất của anh là 20 triệu cho một cuốn sách, ít hơn thì là 9 triệu và có khi chỉ là 4 - 5 triệu.

Hay dịch giả Dương Tường nổi tiếng nhất hiện thời cũng chỉ có tiền công cao nhất là 60.000 đồng cho một trang dịch tiểu thuyết. Như vậy, nếu chỉ trông chờ vào nghề dịch sách, thì trong suốt mấy tháng, có khi cả mấy năm trời mày mò, tìm tòi, nghiên cứu tác phẩm để dịch ra một cuốn mà mình cho là tâm đắc cũng chỉ có giá bèo bọt là mấy triệu đồng thì thật là không đáng.

Khó có thể làm giàu với nghề dịch sách

Bởi vậy, có thể thấy, dù dịch sách có là một cái nghề đi nữa, thì phần lớn dịch giả chỉ đến với cái nghề này bằng đam mê văn học, chứ ít ai có thể sống được chỉ với cái nghề này. Như dịch giả Trang Hạ cũng thẳng thắn nhận định: “Dịch giả là người tự tại, cô đơn trong thế giới của mình. Bạn đừng mong tìm được nhiều tiền bạc hay sự nổi tiếng ở nghề này.”

Tại sao bạn nên chọn dịch thuật sách tại Dịch Thuật ABC?

Dịch Thuật ABC đã cực kì chỉn chu trong công tác lựa chọn dịch giả phù hợp nhất và giàu kinh nghiệm nhất để luôn giữ vững được uy tín cũng như đạo đức nghề nghiệp của mình. Với tiêu chí khách hàng là số 1, tại đây, chúng tôi đưa đến bạn sự lựa chọn tốt nhất với những cam kết hàng đầu:

Công ty dịch sách uy tín, chuyên nghiệp

1. Đội ngũ dịch thuật chuyên nghiệp và tận tình

Dịch Thuật ABC tự hào sở hữu đội ngũ dịch thuật được chuyên môn hóa theo từng lĩnh vực chuyên ngành và chất lượng nhất:

✔ Tốt nghiệp loại giỏi và xuất sắc tại các trường đại học chuyên ngành ngôn ngữ hàng đầu trong và ngoài nước

✔ Cộng tác viên và chuyên viên dịch thuật đến từ nhiều quốc gia trên thế giới

✔ Năng lực chuyên môn cao, được đào tạo bài bản

✔ Dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực dịch sách

✔ Luôn đặt đặt uy tín, tinh thần trách nhiệm cũng như đạo đức nghề nghiệp lên hàng đầu

2. Dịch thuật đa ngôn ngữ với quy trình dịch đảm bảo chất lượng

Với đội ngũ dịch thuật chuyên nghiệp, chúng tôi cung cấp dịch vụ dịch thuật cho khách hàng với 50 ngôn ngữ dịch thuộc hơn 58 chuyên ngành khác nhau bằng một quy trình dịch chuyên nghiệp đảm bảo chất lượng tốt nhất và độ chính xác cao nhất.

Việc dịch thuật sách được tiến hành trên các công nghệ hỗ trợ dịch thuật tiên tiến trên thế giới như Trados, Babylon, Wordfast,... giúp sản phẩm dịch được giữ nguyên hình thức như bản gốc, đảm bảo quý khách sẽ thực sự hài lòng khi sản phẩm được đưa đến tay mình.

Quy trình dịch thuật diễn ra nghiêm ngặt và chặt chẽ:

quy-trinh-dich-thuat-sach-chuyen-nghiep

Quy trình dịch thuật sách đảm bảo chất lượng

3.   Đảm bảo chính xác thời gian và chi phí hợp nhất

Với tiêu chí luôn đặt uy tín lên hàng đầu, chúng tôi luôn cung cấp dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp và chính xác, đúng với yêu cầu của khách hàng ngay sau khi quý khách cung cấp thông tin. Không những thế, dịch vụ của chúng tôi luôn dẫn đầu về giá cả trên thị trường với mong muốn tạo lợi ích tối đa cho khách hàng và chi phí thấp nhất.

Hãy đến với dịch thuật ABC- nơi khoảng cách ngôn ngữ là điều không thể.


Địa chỉ: 43 Giảng Võ, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 0888.500.500 & 0868.500.500

Email: sales@dichthuatabc.com

Website: www.dichthuatabc.com

Bài viết liên quan